Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
Μέρος τρίτο
Βυζάκια έξω λοιπόν

Ο Χέγκελ μας έμαθε ότι όταν δύο ανόμοια πράγματα συναντηθούν τότε γεννιέται ένα τρίτο, επίσης ανόμοιο με τα δυο που το γέννησαν, φρέσκο και ολοκαίνουργιο. Και η πείρα μας διδάσκει πως όσο πιο διαφορετικά είναι τα πρωταρχικά ανόμοια πράγματα τόσο πιο ενδιαφέρον είναι το αποτέλεσμά τους. Έτσι η συνάντηση μιας ραπτομηχανής και μιας ομπρέλας πάω σε ένα ανατομικό τραπέζι* προκάλεσε τόσο ενδιαφέρον που ενέπνευσε τους σουρεαλιστές. Επίσης, ο κινηματογράφος στα πρώτα του βήματα συγκινήθηκε από την επινόηση του Χέγκελ. Ιδιαίτερα συγκινήθηκαν οι Ρώσοι και εφάρμοσαν τη θεωρία στον κινηματογράφο με το Πείραμα Μοζούχιν, ανακαλύπτοντας μ' αυτό τον τρόπο την τέχνη του μοντάζ. Ο Λεβ Κουλεσόβ αντιπαράθεσε ενα τυχαίο γκρο πλαν του Μοζούχιν (γνωστού ηθοποιού της επόχης) με ένα πλάνο που έδειχνε ένα πιάτο σούπα. Οι θεατές αμέσως αποφάνθηκαν ότι ο Μοζούχιν πεινάει. Ο Κουλεσόβ έβαλε κι άλλα πλάνα δίπλα στο γκρο του Μοζούχιν κι οι θεατές κάθε φορά έβρισκαν την ιστορία. Αφού ο κινηματογράφος τα επόμενα χρόνια εξάντλησε όλους τους πιθανούς συνδυασμούς, όπως ένα κοπάδι γουρούνια να πετάγεται εκει που δεν το περιμένεις**, οδηγήθηκε στην σημειολογία του πλάνου. Εδώ έχουμε πάλι δυο ανόμοια πράγματα που συναντιούνται αλλά μέσα στον ίδιο χώρο και η συνάντηση τους δημιουργεί μια κατάσταση νέα, συμβολική ή όχι. Η σημειολογία του πλάνου φτάνει στο απόγειο της στην ελληνική ταινία πορνό του '80 "Οι punks τα κάνουν όλα", όπου μια γυμνόστηθη "πανκ" μέσα σ' ένα μπουζουξίδικο χορεύει καρσιλαμά δίπλα στον τραγουδιστή, ενώ σπάνε πιάτα στα πόδια της. Κι επειδή η σημειολογία του πλάνου θέλει κάποια διάρκεια για να εμπεδωθεί και να βγουν τα συμπεράσματα, το πλάνο κρατάει τρία λεπτά. Πρόκειται για ένα αριστουργηματικό πλάνο, απ αυτά που αποκαλούμε "καλτ". Το 'καλτ' αγαπάει τη σημειολογία, αγαπάει και τη διαλεκτική, όπως ένα άρθρο που έχει στον υπότιτλο βυζάκια και ξεκινάει με τον Χέγκελ. 

Hardbodies 2
1986, Mark Griffiths

Η δεκαετία του '80 μαζί με το τέλος του μοντερνισμού μας έδωσε και πολλές νεανικές ταινίες για μια νεολαία περισσότερη ξέγνοιαστη και "αγριεμένη" μόνο σεξουαλικά. Η συνταγή είχε πολύ Καλιφόρνια, πολύ παραλία, καλοκαιρινές διακοπές, πολύ τόπλες, ένα ή δυο ειδύλλια, λίγο πλακατζίδικο μισογυνισμό (απ' αυτόν που γελάνε και τα κορίτσια) και κατά βούληση γουίντ-σέρφινγκ, ξύλο ή κανα τερατάκι. Και οπωσδήποτε πολύ ροκ μουσική της εποχής.
Το πρώτο Hardbodies του 1984 είχε τη μουσική των γνωστών ποζεράδων Vixen και τα περισσότερα από τα παραπάνω. Η επιτυχία της ταινίας, που οδήγησε και στο σίκουελ, ήταν το πολύ τόπλες. Από την ταινία παρελαύνουν αναρίθμητες γυμνόστηθες "ηθοποιές", στο στυλ του αμερικάνικου γυμνού του '80, μιας μετεξέλιξης των pin-up girls. Εξάλλου, όπως μάθαμε αργότερα, είχε γυριστεί για το Playboy TV αλλά τελικά βγήκε στις αίθουσες. Η ιστορία εχει ώς εξής:  τρεις μεσήλικες επισκέπτονται την Καλιφόρνια για να καλοπεράσουν στις παραλίες. Αν και έχουν όλα τα απαραίτητα, ωραίο διαμέρισμα και ακριβό αυτοκίνητο, δυσκολεύονται να "ρίξουν" τα κορίτσια. Έτσι προσλαμβάνουν έναν φοιτητή να τους κάνει μαθήματα στο "καμάκι". Τελικά τα μαθηματα φέρνουν αποτέλεσμα και όλοι ξεφαντώνουν.
Ο σκηνοθέτης Mark Griffiths τα πήγε καλά στην πρώτη ταινία (και πράγματι το αποτέλεσμα έχει καλό ρυθμό) και αναλαμβάνει την συνέχεια δυο χρόνια μετά, το Hardbodies 2!

Ένα κινηματογραφικό συνεργείο φτάνει στην Ελλάδα (με πτήση της Ολυμπιακής) με σκοπό να γυρίσει μια ρομαντική ταινία με φόντο αρχαιότητες και γραφικότητες. Στο αεροδρόμιο του Ελληνικού οι "πρωταγωνιστές" παραλίγο να συλληφθούν από την αστυνομία επειδή καπνίζουν χασίς. Παρεμβαίνουν όμως οι τεχνικοί του συνεργείου για να εξηγήσουν ότι κάπνιζαν για τις ανάγκες τις ταινίας, δεν ήταν χασίς αλλά φροντιστήριο κτλ. Ακολουθεί η εγκατάσταση του συνεργείου στη Ρόδο και η συνηθισμένη ασυνεννοησία σε κάποιο κακό ξενοδοχείο. Η συνέχεια της ταινίας έχει πολύ γυμνό, πολύ σεξ ανάμεσα στα μέλη του συνεργείου που συνδυάζουν δουλειά και διακοπές, σεξ με τα "ντόπια" κορίτσια, σεξ γενικώς και πολλές χοντρές πλάκες. Οπως και στο πρώτο Hardbodies, έχει καλό ρυθμό, αρκετά πειστικούς ηθοποιούς και δεν πλατειάζει άσκοπα.

Η Ελλάδα φυσικά συμπρωταγωνιστεί, δείχνοντας άλλοτε γραφική κι άλλοτε κοσμοπολίτικη. Δεν περιμέναμε φυσικά άλλη προσέγγιση από την τουριστική - με τέτοιο σενάριο μάλιστα. Όμως o Griffiths δείχνει έναν σεβασμό για τη χώρα μας, δεν προσβάλλει, δεν την υποτιμά καθόλου - όπως συμβαίνει σε άλλες ταινίες του είδους. Έχει μεταφέρει στην σκηνοθεσία του την απλοϊκή ευγένεια που έχουν οι Αμερικάνοι όταν βρίσκονται σε ξένη χώρα για διακοπές. Αξιοσημείωτη είναι η απουσια μπουζουκιών και παραδοσιακών χορών.

Από την ελληνική πλευρά στο καστ συμμετέχουν ο Αλέξανδρος Μυλωνάς σε καλό ρόλο και μιλώντας καλά αγγλικά, ο Γιώργος Κοτανίδης και μερικοί ακόμη.

Dedicato al mare Egeo
Αφιερωμένο στο Αιγαιο Πέλαγος
1979, Masuo Ikeda

Μια απρόβλεπτη προσέγγιση στο τρίπτυχο σεξ, ήλιος, ελληνικά νησιά, μια σπάνια ταινία. Ο Γιαπωνέζος Masuo Ikeda θέλοντας να ξεφύγει από την λογοκρισία στη χώρα του και να κάνει μια ερωτική ταινία, έρχεται στην Ελλάδα για μια ιταλική παραγωγή. Ενώ η ματιά στην Ελλάδα του Αμερικάνου Mark Griffiths είναι καλόκαρδα επιφανειακή, ο Ikeda βλέπει πέρα από το τοπίο. Η ταινία γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρουσα αν συνυπολογίσει κανείς το καστ με την Ilona Staler (την γνωση Τσιτσιολίνα), την Stefania Casini (γνωστή από το Suspiria του Dario Argento) και την Όλγα Καρλάτου. Ακόμα μια έκπληξη: το σαουντρακ υπογράφει ο Ennio Morricone.

Ο Ikeda μετατρέπει μια ταινία που θα ήταν έναν αδιάφορο σοφτ πορνό με φόντο το γαλάζιο Αιγαίο σε ένα δράμα αρκετά ψυχωτικό. Φαίνεται να τον εμπνέει το τοπίο και να μην μπορεί να βγάλει από το μυαλό του την αρχαία τραγωδία την οποία αναμιγνύει με εκείνον τον ιδιόμορφο ποιητικό μαζοχισμό που έχουν οι Γιαπωνέζοι.
Το στόρι (ή ο μύθος, όπως τον είδε ο σκηνοθέτης) μας μιλάει για έναν νεαρό ζωγράφο, τον Νίκο, που συζεί με μια γυναίκα που δεν αγαπά. Θα γνωρίσει όμως δυο σουηδέζες τουρίστριες και θα συνάψει σχέσεις και με τις δυο. Η κόρη, όμως, της μίας ενώ συμπαθεί τον Νίκο, δεν θέλει να τον μοιράζεται η μητέρα της με άλλη γυναίκα. Ένα τετοιο σενάριο -εξαρτάται πως θα το δεις- θα μπορούσε να γίνει μια πρωτότυπη "τσόντα" ή ένα δοκιμιακό σχόλιο για τις ανθρώπινες σχέσεις, την οικογένεια και την ηθική. Η μέση λύση θα οδηγούσε σε μια αισθηματική σάχλα. Ο Ikeda ακολουθεί το δύσκολο δρόμο και μας δίνει ένα μικρό διαμάντι, απλό, χωρίς να διατυμπανιζει ότι κάνει μεγάλη τέχνη, αλλά βαθύ.
Στο Dedicato al mare Egeo βρίσκουμε την πιο αξιόλογη σκηνή νησιωτικού φολκλορ. Ο κυκλικός χορός με τα βιολιά και τα λαούτια μετουσιώνεται σε ένα αναγεννησιακό πανηγύρι αποκαλύπτοντας την πραγματικη τους φύση πριν την έλευση του τουρισμού, της αστυφιλίας και του κιτς. Στο χορό συμμετέχουν και οι τρεις Σουηδέζες και στη διασκευή που έκανε ο Μορικόνε στην νησιωτικη παραδοσιακή μουσική απαλοιψε τα ανατολίτικα γυρίσματα κάνοντας την να ηχεί σα μελωδία της Τοσκάνης.
Επίσης εξαιρετική η φωτογραφια του Mario Vulpiani. Ταιριάζει και με το τοπίο και με τις σκέψεις του Ιάπωνα.



* Φράση του Λωτρεαμόν.
** Στο "Χοιροστάσιο" του Παζολίνι.