"Το Παιχνίδι της Ζωής τους"

Το μυστικό της δημοφιλίας του ποδοσφαίρου είναι τα πολλά επίπεδα πολυπλοκότητας. Για βάση έχει δυο-τρεις πολύ απλούς κανόνες παιχνιδιού και μετά η δυσκολία αυξάνεται ανάλογα με το βαθμό ενασχόλησης και το επίπεδο αυτού που ασχολείται.

Για αυτό και συγκινεί ένα τεράστιο και ανομοιογενές κοινό- κάτι σαν τις ταινίες του Τσάπλιν δηλαδή...

Με το ίδιο ενδιαφέρον μπορεί να παρακολουθήσει το ματς αυτός που βλέπει για πρώτη φορά μπάλα, όπως και ένας "ειδήμονας", ο αναλφάβητος αλλά και ο διανοούμενος.

Ο Μισέλ Φουκώ έφερνε για παράδειγμα το ποδόσφαιρο για να αποδείξει ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν την ίδια ευφυΐα, ανεξάρτητα από τη μόρφωση που πήραν. Έλεγε "δείτε τα συστήματα στο ποδόσφαιρο που μπορεί να αναπτύξει και να αναλύσει κάποιος που δεν πήγε καν σχολείο. Είναι τόσο πολύπλοκα για να απορείς που αυτός ο άνθρωπος δεν έγινε μαθηματικός!"

"The Game of Their Lives" 2002

Η πρώτη και τελευταία -μέχρι φέτος- φορά που συμμετείχε η Βόρεια Κορέα σε Παγκόσμιο κύπελλο ήταν το 1966, στο Μουντιάλ της Αγγλίας.

Μέσα σε μια δύσκολη εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η συμμετοχή της δημιούργησε προβλήματα, αλλά η αγωνιστικότητα των παικτών την έκανε πολύ συμπαθή σε όλους. Σε κάθε Μουντιάλ υπάρχει ένα αουτσάιντερ που "κλεβει την παρασταση". Το 1966 ήταν η Βόρεια Κορέα.

Την ιστορία της συμμετοχής στο Μουντιάλ αφηγείται το καταπληκτικό ντοκιμαντέρ "The Game of Their Lives" του Daniel Gordon, βρετανικής παραγωγής του 2002.

Το κρίσιμο ματς για την πρόκριση στα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου ήταν με την Αυστραλία. Μόνο που η Αυστραλία δεν αναγνώριζε το κομμουνιστικό καθεστώς της Β. Κορέας. Δεν υπήρχε περίπτωση να ταξιδέψουν οι Αυστραλοί στην Κορέα, ούτε οι Κορεάτες στην Αυστραλία. Έτσι ο αγώνας έγινε στην "ουδέτερη" -τότε- Καμπότζη. Οι παίχτες της Εθνικής της Αυστραλίας μιλούν για την πειθαρχία και τη δύναμη των αντιπάλων τους που έπαιζαν μόνο για τη φανέλα και την "τιμή του Ηγέτη τους". Τους ίδιους λόγους επικαλούνται και φέτος, για τη νοτιοαφρικάνικη διοργάνωση.

Επαγγελματικό ποδοσφαιρο δεν υπήρχε στην Β. Κορέα και οι ποδοσφαιριστές της Εθνικής ήταν κυρίως βιομηχανικοί εργάτες. Όπως όλοι δούλευαν για την "ανοικοδόμηση και εκβιομηχάνιση της χώρας". Προπονούνταν νωρίς το πρωί, πριν τη δουλειά, ή αργά το απόγεμα μετά το σχόλασμα.

Η πρόκριση στα τελικά της Αγγλίας ήταν σαν όνειρο. Βρέθηκαν στον ίδιο όμιλο με την ΕΣΣΔ, τη Χιλή και την Ιταλία. Στο πρώτο παιχνίδι με την Σοβιετική ένωση έχασαν με 3-0. Στο δεύτερο παιχνίδι όμως με τη Χιλή κατάφεραν να πάρουν ισοπαλία και η έκπληξη ήταν το τρίτο παιχνίδι του ομίλου με την Ιταλία. Τότε που οι Κορεάτες έκλεψαν τις καρδιές των Βρετανών.

Η συμμετοχή της Β. Κορέας ήταν γεμάτη εκπλήξεις και δεν χρειάζεται να είσαι ποδοσφαιρόφιλος για να σε συγκινήσει και να σε συνεπάρει η ταινία. Αφού κάνει μια μικρή εισαγωγή για την μεταπολεμική ιστορία της Κορέας, τον πόλεμο και το κομμουνιστικό καθεστώς, παρακολουθεί την πορεία της Εθνικής της ομάδας με αρχειακό υλικό, αφήγηση και συνεντεύξεις τόσο από τους παλαίμαχους Κορεάτες ποδοσφαιριστές όσο και από τους αντίπαλους τους στο Μουντιάλ.

Απ' την αρχή του Μουντιάλ οι διοργανωτές αντιμετώπισαν προβλήματα με την μη αναγνώριση της Β. Κορεας από τον ΟΗΕ. Με διάφορα τεχνάσματα προσπάθησαν να μην ακουστεί ο Εθνικός Ύμνος της Β. Κορέας και να μη παρελάσει η αποστολή της στην τελετή έναρξης. Για παράδειγμα, στην Εναρξη επικαλέστηκαν την ... "συντομία" και μετέδωσαν τους Εθνικούς Ύμνους μόνο της πρώτης και της τελευταίας χώρας. Πολλές είναι οι μικρές ιστορίες που αφηγείται το ντοκιμαντέρ.

Η Κορέα τελικά πέρασε στη δεύτερη φάση του Μουντιάλ, αφού επικράτησε της Ιταλίας και αγωνίστηκε με την Πορτογαλία του φοβερού Εουζέμπιο. Προηγήθηκε με 3-0 (!) και έκανε τους χιλιάδες εργάτες στις κερκίδες της βιομηχανικής πόλης του Λίβερπουλ να λατρέψουν την ομάδα. Όμως ο Εουζέμπιο, ο θρυλικός ποδοσφαιριστής της Πορτογαλίας κατάφερε τέσσερα (!) απανωτά γκολ. Τελικό σκορ: 5-3. Η Βόρεια Κορέα αποκλείστηκε. Όμως, η επεισοδιακή συμμετοχή της στο Μουντιάλ ήταν μια μεγάλη και απροσδόκητη επιτυχία.    

Απ' τα καλύτερα "ποδοσφαιρικά" ντοκιμαντερ. Ένα must τόσο για φίλαθλους όσο για σινεφίλ.

Τα ντοκιμαντέρ για τη Βόρεια Κορέα πληθαίνουν τα τελεταία χρόνια. Έχουν μάλιστα και φανατικούς οπαδούς. Ένα από τα καλύτερα είναι το ολλανδικής παραγωγής  "North Korea: A Day in the Life". Με το στυλ του σινεμα βεριτέ παρακολουθεί μια μέρα μιας δασκάλας και μιας εργάτριας, από την ανατολή ως τη δύση του ήλιου. Χωρίς αφήγηση και πολλά λόγια, η ταινία είναι ένα ποίημα! 

Άλλα ενδιαφέροντα ντοκιμαντερ για την Βόρεια Κορέα είναι το επίσης ολλανδικό "Friends of Kim", που παρακολουθεί τις επισκέψεις των ξένων υποστηρικτών του βορειοκορεάτικου καθεστώτος. Οι υποστηρικτές έχουν ιδρύσει σύλλογο (με επικεφαλής έναν ισπανό πρώην στρατιωτικό) και κάθε χρόνο πηγαίνουν στην Β. Κορέα και παρελαυνουν στο κέντρο της πρωτευουσας. Ενδιαφέρον έχει και το βρετανικό "A State of Mind".

του Μάκη Μακελάρη