Troma Entertainment: Ταινίες του Μέλλοντος!

Η Troma ιδρύθηκε το 1974 από τους Lloyd Kaufman και Michael Herz. Είναι η μακροβιότερη ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής και διανομής ταινιών. Οι ιδρυτές της γνώρισαν επιτυχίες και απογοητεύσεις, πολλοί προσπάθησαν να τους μιμηθούν αλλά γρήγορα τα παράτησαν. Οι ταινίες που φέρουν τη σφραγίδα Troma έχουν μια ιδιαιτερότητα: είναι τόσο κακές που τις θυμάσαι για πάντα!

Οι ταινίες της Troma είναι δύσκολο να κατηγοριοποιηθούν- μάλλον η επιγραφή “Troma” αποτελεί μια κατηγορία από μόνη της. Είναι σοκαριστικές, χαμηλού κόστους (έως μηδαμινού), πρόχειρες και παρωχημένες, αστείες με μια παράξενη (έως εκνευριστική) αίσθηση του χιούμορ, μοιάζουν με φτηνές πλάκες που θα έκανε ένα κινηματογραφικό συνεργείο αν θύμωνε με τον παραγωγό. Η συνέχεια και η επιμονή που δείχνει η εταιρεία στα ίδια θέματα και στο ίδιο στυλ κάνουν τις ταινίες αυτές πραγματικά ενδιαφέρουσες. Το σλόγκαν της Troma είναι “Ταινίες του Μέλλοντος” και οι ταινίες συνήθως περιέχουν σεξ, βία, αίμα, πικρόχολα πολιτικά σχόλια, πολλές γυμνόστηθες “ηθοποιές”, μεταλλαγμένα τέρατα, θυμωμένα ρομπότ, παρωδίες χαρακτήρων και όλα συνθέτουν ένα σύμπαν που συνήθως ονομάζουμε καλτ. Η Troma είναι επίσης γνωστή για την επανάληψη των ίδιων εφέ, από ταινία σε ταινία, κάποιες φορές για να γλιτώσει χρήματα, περισσότερο όμως για το κωμικό αποτέλεσμα. Παραδείγματα αποτελούν το “πέος-τέρας” και το αυτοκίνητο που εκρήγνυται στην ταινία Sgt. Kabukiman, NYPD κι από τότε εμφανίζεται σε κάθε παραγωγή της εταιρείας.

Το εφηβικό όνειρο του Stanley Lloyd Kaufman, του ιδρυτή και σήμερα προέδρου της Troma, ήταν να δουλέψει στο Μπροντγουει και ιδιαίτερα στα μιούζικαλς. Ανακαλύπτει τον κινηματογράφο στα φοιτητικά του χρόνια στο Yale, λατρεύει τα B-movies και τις δουλειές του παραγωγού και σκηνοθέτη Roger Corman, γνωστού από το “Μαγαζάκι του Τρόμου”. O Roger Corman είχε τη φήμη του “γρηγορότερου πιστολιού” στο σινεμά: γύρισε το “Μαγαζάκι του Τρόμου” σε μόλις 2 ημέρες! Τότε του δίνεται η ευκαιρία να κάνει την εκτελεση παραγωγής σε μια ταινία κάποιου συμφοιτητή του. Η ταινία λεγόταν "Rappacini" και το σινεμά άρχισε να γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον γι' αυτόν. Ύστερα θέλησε να σκηνοθετήσει ο ίδιος μια ταινία. Αγόρασε μια κάμερα κι ύστερα από διάφορα πειράματα και ένα δεκαπεντάλεπτο φιλμακι για το πως σφάζεται ένα γουρούνι, παρουσιάζει την πρώτη του ταινία. Το “The Girl Who Returned” του 1969 είναι μια κωμωδία με την εξης καινοτομία: κατα διαστήματα η ταινία εσκεμμένα κόβεται και εμφανίζεται μια κενή οθόνη. Το κοινό νομίζοντας ότι κάτι συνέβη, απευθυνόταν στον μηχανικό προβολής να διορθώσει το πρόβλημα... Η ταινία άρεσε κι αυτό βοήθησε τον Kaufman να μπει στην κινηματογραφική βιομηχανία και αργότερα να προσληφθεί στην παραγωγή του Rocky και στον Πυρετό το Σαββατόβραδο.

Ο Kaufman αναλαμβάνει διάφορα πόστα στις κινηματογραφικές παραγωγές έχοντας στο μυαλό του να μαζέψει χρήματα για να κάνει τις δικές του ταινίες. Το 1971 ιδρύει το στούντιο 15th Street με συνεταίρους τους Frank Vitale και Oliver Stone (τον γνωστό). Το τρίο Kaufman, Vitale, Stone, γύρισε δυο ταινίες έως το 1973 που αποχωρεί ο Όλιβερ Στόουν για να κάνει τη δική του καριέρα. Οι δύο ταινίες που γύρισαν τα στουντιο της 15^th Street ήταν οι “Cry Uncle” και “Sugar Cookies” με σκηνοθέτη τον John Avildsen. Κάποιος παλιός φίλος του Kaufman από το πανεπιστήμιο, ο Michael Henz, βλέπει τον Kaufman στην ταινία Cry Uncle και του τηλεφωνεί για να τον βοηθήσει να βρει δουλειά στο σινεμά. Πράγματι, ο Kaufman τον παίρνει μαζί του στα στούντιο για να αναπληρώσει τη θέση του αποχωρήσαντα Στόουν και τον πείθει να ξεκινήσουν μαζί μια φιλόδοξη παραγωγή. Επενδύουν όλα τους τα χρήματα στην ταινία “Ha-Balash Ha'Amitz Shvartz” ή αλλιώς Big Gus, What's the Fuss. Γυρίστηκε στο Ισραήλ με εβραίο σκηνοθέτη- τον Ami Artzi- εβραίους ηθοποιούς και περίμεναν να γίνει η μεγάλη επιτυχία. Δυστυχώς όμως, η αποτυχία ήταν παταγώδης. Έτσι ο Kaufman και ο Henz βρέθηκαν να χρωστάνε παντού.

Αναζητώντας τρόπο να ξεπεράσουν τις οικονομικές δυσκολίες, αναλαμβάνουν να ολοκληρώσουν μια ταινία που κανείς δεν ήθελε. To “Master Sardu and the Horror Trio” του Joel Reed, ξαναμοντάρεται στο νεοσύστατο στούντιο Troma και κυκλοφορεί με τον τίτλο The Incredible Torture Show. Είναι μια σπλάττερ ταινία τρόμου στην οποία ένας θεατρικός σκηνοθέτης με τη βοηθό του βασανίζουν γυμνές γυναίκες στη σκηνή. Η ταινία έχει κάποια επιτυχία και οι Kaufman-Henz επιστρέφουν κάποια χρέη.

Το 1975 γυρίζουν την δικιά τους παραγωγή “Divine Obsession” και λίγο αργότερα το Bloodsucking Freaks . Κάποιος ιδιοκτήτης κινηματογραφικής αίθουσας παραγγέλνει στα στούντιο μια ταινία παρόμοια με το Divine Obsession, μια σεξοκωμωδία, με τον όρο ότι θα έχει για θέμα το σοφτμπολ. Ο αιθουσάρχης υπόσχεται προβολή στο σινεμά του και προβλέπει σίγουρη επιτυχία. Και πάλι οι Kaufman και Henz επενδύουν όλα τους τα χρήματα σ' αυτό το έργο. Το αποτέλεσμα είναι η ταινία Squeeze Play (1979), στην οποία μια αντρική ομάδα σοφτμπολ συναγωνίζεται μια γυναικεία. Δυστυχώς και πάλι, το Squeeze Play φαίνεται να αποτυγχάνει. Κανείς δε θέλει να τη δει, κανένα σινεμά δεν ενδιαφέρεται να την βάλει στο πρόγραμμα του, ούτε ο αιθουσάρχης, ο οποίος στην πραγματικότητα είχε παραγγείλει μια ταινία πορνό. Οι Kaufman και Henz περνούν τη δυσκολότερη φάση της ζωής τους, η Troma απειλείται με λουκέτο και μαζί τα κινηματογραφικά όνειρα των παραγωγών. Τότε είναι που σε κάποιο σινεμά ακυρώνεται μια προβολή και ψάχνουν να την αντικαταστήσουν. Ο Kaufman στέλνει το Squeeze Play το οποίο από την πρώτη κιόλας βδομάδα ...γίνεται τεράστια επιτυχία! Οι παραγωγοί βγάζουν τα λεφτά τους με το παραπάνω και μεταφέρονται σε ιδιόκτητο κτήριο στο οποίο στεγάζονται μέχρι σήμερα.

Ακολουθούν μια σειρά από σεξοκωμωδίες με σκηνοθέτες τους Kaufman και Henz. Tο “Waitress!” του 1982 και τα “The First Turn-On!!” και “Stuck on You!” του 1983 δημιούργησαν ολόκληρη σχολή και καθιέρωσαν το στυλ της Troma στην κωμωδία. Σκηνοθεσία κακή έως εξεζητημένη (όχι όμως ανύπαρκτη), σενάρια πρόχειρα με εξωφρενικούς διαλόγους, ιστορίες που κανείς δε θα έπαιρνε στα σοβαρά, άφθονες γυμνόστηθες, ηθοποιοί μάλλον ερασιτέχνες ή εξαιρετικά ατάλαντοι, αστεία σκηνογραφία και πολλά άλλα κάνουν τις ταινίες αυτές ανεπανάληπτες. Όσοι προσπάθησαν να μιμηθούν τη σεξοκωμωδία Troma έκαναν απλά απαράδεκτες ταινίες, γιατί η Troma κάνει κάτι παραπάνω από “κακές” ταινίες- βγάζει τη γλώσσα στον ίδιο τον κινηματογράφο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 80, η Troma είχε αποκτήσει οπαδούς, λίγους αλλά φανατικούς.

Το 1984 ο αριθμός των οπαδών θα εκτοξευθεί στα ύψη. Είναι η χρονιά που βγαίνει στις αίθουσες η μεγαλύτερη επιτυχία της εταιρείας: The Toxic Avenger!

Ο Μέλβιν ζει στην Tromaville και σφουγγαρίζει τα πατώματα στο τοπικό γυμναστήριο. Κανεις δεν το υπολογίζει, οι τσακαλοπαρέες τον κακομεταχειρίζονται και τα κορίτσια τον αγνοούν. Ώσπου μια μέρα πέφτει σε ένα καζάνι με τοξικά απόβλητα για να αναγεννηθεί ως Τοξικός Εκδικητής (Toxic avenger)! Σύντομα ο Τοξικός Εκδικητής γίνεται ήρωας στην Tromaville και απειλεί τον διεφθαρμένο δήμαρχο της πόλης. Η ταινία γνώρισε απρόσμενη επιτυχία, την μεγαλύτερη του διδύμου Kaufman-Henz (η σκηνοθεσία είναι επίσης δικιά τους) και της Troma Entertainment ως τότε. Ο Kaufman συνέλαβε την ιδέα αφού διάβασε σε κάποιο περιοδικό ότι “οι ταινίες τρόμου είναι πια ξεπερασμένες”. Έτσι αποφάσισε να γυρίσει τον Τοξικό Εκδικητή, ή ακριβέστερα μια ταινία τρόμου που να διαδραματίζεται σε γυμναστήριο, αξιοποιώντας την εμπειρία του από τα γυρίσματα του Ρόκυ. Μέχρι το τέλος των γυρισμάτων ο Kaufman δεν είχε βρει το κατάλληλο όνομα για το “δημιούργημα” του και το αποκαλούσε απλώς “τέρας”, μια παρωδία όλων των μέχρι τότε τεράτων που εμφανίστηκαν στο σινεμά και στα κόμικς. Σε μια σκηνή τα παιδιά υποδέχονται τον Τοξικό Εκδικητή με μπλουζάκια που γράφουν “Αγαπούμε το τέρας-ήρωα”. Όπως όλα στην Troma έτσι και η μεγαλύτερη επιτυχία της ήταν αποτέλεσμα ενός μείγματος προχειρότητας και πηγαίου χιούμορ.

Το Toxic Avenger είναι ένα κλασικό b-movie, μια ταινία καλτ, μια μεγάλη επιτυχία των 80's. Έκανε την Troma γνωστή παγκόσμια, την “έβαλε στο χάρτη” όπως λέμε. Το τερατάκι “Τοξυ” απόκτησε τόση δημοτικότητα που έγινε και... videogame! Πιστή στην προκλητική κακογουστιά της η Troma έβγαλε πολλές συνέχειες. Στο Toxic Avenger II, ο μεταλλαγμένος εκδικητής στο Τόκυο για να πολεμήσει το έγκλημα και με την ευκαιρία ο Kaufman κάνει την αναφορά του στις ιαπωνικές ταινίες τρόμου. Στο Toxic Avenger III, με τον υπότιτλο “Ο τελευταίος πειρασμός του Τόξυ”, προσπαθεί να εξοικονομήσει χρήματα για την εγχείρηση της τυφλής κοπέλας του δουλεύοντας ως κοινός θνητός στην εταιρεία που επιβουλεύεται την ασφάλεια της Tromaville. Στην τέταρτη συνέχεια της σειράς- και την πιο ακριβή παραγωγή- ο Εκδικητής τα βάζει με τον Diaper Mafia που απειλεί την Tromaville. Πρόσφατα η εταιρεία ανακοίνωσε και πέμπτη συνέχεια, η οποία αναμένεται να κυκλοφορήσει το 2011.

Μετά την επιτυχία του Toxic Avenger, η Troma αρχισε να βγαζει στα σινεμά και σε βιντεοκασέτες τη μια ταινία μετά την άλλη. Όλες στο γνωστό -σαν σημα κατατεθέν- παρωδιακό και παρωχημένο ύφος. Μερικοί τίτλοι: Class of Nuke 'Em High, Tales from the Crapper, Poultrygeist, Wiseguys vs Zombies...κτλ. Αξιοσημείωτες ταινίες της μετα-”τοξικής” εποχής είναι η Sgt. Kabukiman N.Y.P.D του 1991 και το “Τρωμαίος και Ιουλιέτα” (Tromeo&Juliet) του 1996.

Στον Αστυνόμο Καμπούκιμαν (Sgt. Kabukiman), ένας αστυνομικός αποκτά υπερφυσική δύναμη από έναν ...Καμπούκι (ηθοποιό του ιαπωνικού θεάτρου Καμπούκι) και κατα συνεπεια είναι έτοιμος να πολεμήσει το έγκλημα, με τη βοήθεια της κόρης του Καμπούκι που στο μεταξύ πέθανε. Μύλος!

Το Tromeo & Juliet, όπως φαίνεται και από τον τίτλο, είναι μια διασκευή του έργου του Σέξπηρ. Ο Kaufman μεταφέρει το μύθο στη σημερινή εποχή, με κολεγιόπαιδα, πάρτυ, πανκς, φρικιά, μπιλιάρδα και νεανικούς έρωτες. Η ταινία διαφέρει κάπως από τις υπόλοιπες παραγωγές της εταιρείας -κάποιοι τη θεωρούν την καλύτερη της Troma- είναι πολύ ευχάριστη, στο πνεύμα των νεανικών ταινιών των 80's, με στρωτό σενάριο και καλούς ηθοποιούς.

Η Troma συνεχίζει σήμερα να παράγει ταινίες και να διανέμει ακόμα περισσότερες. Τα στούντιο δουλεύουν ασταμάτητα, οι οντισιόν είναι συνέχεια ανοιχτές, όπως και πολλές θέσεις εργασίας. (Από τα στούντιο της Troma ξεκίνησαν την καριέρα τους ο Κέβιν Κόστνερ και ο Σάμουελ Τζακσον. ) Με την εμπειρία 35 χρόνων στη παραγωγή ταινιών β,γ,δ... διαλογής, με περισσότερες από εκατό ταινίες, άρχισε η θεωρητικοποίηση.

O Lloyd Kaufman τα τελευταία χρόνια έχει εκδώσει τρια βιβλία, μια νουβέλα για τον Τοξικό Εκδικητή και δύο θερωτητικά για το σινεμά, το “All I need to Know about filmmaking I learnt it from the Toxic Avenger” (Όσα ξερω για την κινηματογραφηση τα έμαθα απο τον Τοξικό Εκδικητη) όπου περιγράφει την εμπειρία του από τα γυρίσματα της ταινίας και το Make your Own Damn Movie (Κανε τη δικιά σου κωλοταινία). Στο τελευταίο, o Kaufman δίνει συμβουλές και οδηγίες στους νέους που αγαπάνε το σινεμά (και οπωσδήποτε τα b-movies) πως να γυρίσουν τις δικές τους ταινίες. Κυρίως τους προτρέπει να είναι τολμηροί, να μη διστάζουν να γυρίσουν σκηνές που αγαπάνε κι ας μην ανήκουν στα καθιερωμένα ή στην παράδοση του ακαδημαϊκού κινηματογράφου. Όπως έκανε κι ο ίδιος.

Η κυκλοφορία του “Make your own Damn Μovie” συνδυάστηκε με διαλέξεις του Kaufman σε πολλές σχολές και κολέγια ανά τον κόσμο.

Λίγα αποσπάσματα από τα λόγια του ίδιου του Kaufman....

“Προτιμώ τους χοντρούς από τους αδύνατους. Όταν συμβεί κάτι, στον χοντρό φαίνεται πιο αστείο”

“Μεγάλωσα στα sixties, αλλά ποτέ δεν ήμουν χίππης, ούτε με ενδιέφερε το Γουντστοκ, που προπαγάνδιζε πως θα άλλαζε τον κόσμο την ώρα που πέθαιναν άνθρωποι στην Αφρική. Ποτέ δεν μου άρεσαν οι Carpenters και παρόλο έζησα την εποχή του ελεύθερου σεξ, εγώ παντα έπρεπε να πληρώσω.”

“Το 99% αυτών που ασχολούνται με την κινηματογραφική βιομηχανία είναι καθαρματα. Είναι απαίσιοι άνθρωποι και αδιάφοροι για το σινεμά. 'Όμως το υπόλοιπο 1%, αυτοί που πραγματικά αγαπούν να κάνουν ή να βλέπουν ταινίες, είναι οι καλύτεροι άνθρωποι στον κόσμο.”

Το τελευταίο απόσπασμα επιβεβαιώνει την πεποίθηση μας ότι όσοι εμπλέκονται με τα b-movies, δημιουργοί και κοινό, αγαπούν πολύ το σινεμά, περισσότερο από τους “σοβαρούς” σινεφιλ, ωτέρ κτλ. Κι ας κάνουν ταινίες αποκλειστικά εμπορικές- αυτοί είναι που ρισκάρουν τα λεφτά τους και τα χάνουν.