Το σχετικά καινούργιο αμερικάνικο συγκρότημα Sister City κυκλοφόρησε νέο άλμπουμ με τίτλο Carbon Footprint. Ο λόγος που γίνεται η αναφορά δεν είναι το άλμπουμ αλλά η ενδιαφέρουσα δήλωση-"αυτοπεριγραφικό σχόλιο" του συγκροτήματος που το συνοδεύει και είναι χαρακτηριστική του μετασχηματισμού του πανκ κινήματος και της μουσικής του: "Σας αρέσει η πανκ μουσική αλλά δε σας αρέσουν οι πανκς;"

Ολόκληρη η δήλωση έχει ως εξής:

 "Αν σας αρέσουν οι Sister City, πιθανώς να αγωνίζεστε να συνδυάσετε μερικά πράγματα. Ίσως σας άρεσε η indie rock, αλλά η γενειάδα σας φαίνεται ανιαρή. Ίσως αγαπάτε τη μουσική πανκ, αλλά αγωνίζεστε με το πώς να την εντάξετε σε πραγματική ζωή σας. Ο τραγουδιστής Adam Linder φόρεσε κάποτε Rancid πουκάμισο κάτω από τα ρούχα του στο Bar Mitzvah."

To πανκ ήταν πρώτα απ' όλα ένα νεανικό κίνημα που ξεκίνησε από τις Αγγλοσαξονικές χώρες μετά τα μέσα της δεκαετίας του '70. Η μουσική με το ντύσιμο και τη συμπεριφορά αποτελούσαν ένα ενιαίο σύνολο που πήγαζε αρχικά από την ενστικτώδη αντίδραση μερίδας της νεολαίας σε ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Το πανκ ποτέ δεν υπήρξε απλώς ένα είδος μουσικής, αλλά ένα κίνημα. Δεν είναι τυχαίο που ξέσπασε στις μητροπόλεις του καπιταλισμού.

Στη Νέα Υόρκη τα συγκροτήματα New York Dolls, Television και Ramones συσπείρωσαν γύρω από το κλαμπ CGBG τον κόσμο που είτε ήταν αποκλεισμένος από την καταναλωτική κοινωνία είτε δεν πίστευε και είχε τη διάθεση να καταγγείλει το "αμερικάνικο όνειρο". Το πανκ στην Αγγλία είχε περισσότερο ταξικά χαρακτηριστικά. Στο Λονδίνο και σε άλλα αστικά κέντρα της Αγγλίας εξέφρασε τα παιδιά της εργατικής τάξης που ένοιωθαν ότι δεν έχουν τη ζωή στα χέρια τους και στερούνταν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις αποφάσεις. Το βρετανικό σύνθημα των πανκς "No Future" συγγενεύει με τον μπρεχτικό στίχο "Φοβάμαι για όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα". Το πανκ έδωσε φωνή στους αποκλεισμένους.

Στο επίπεδο της μουσικής εξέφρασε την ανάγκη επιστροφής στο απλό τραγούδι των "τριών λεπτών" σαν αντίδραση στους προηγούμενους -ενδιαφέροντες κατα τα άλλα- μακρόσυρτους πειραματισμούς του ψυχεδελικού ροκ και του space rock. Τα πανκ συγκροτήματα χρησιμοποιούν το πιο απλό σχήμα φωνή, κιθάρα , μπάσο, ντραμς. Τις περισσότερες φορές έχουν στοιχειώδης μουσικές γνώσεις (αν όχι καθόλου) και αυτό που θέλουν είναι μια καλλιτεχνική διέξοδο στην κοινωνική τους ανησυχία.

Το πολιτικό περιεχόμενο του πανκ επέβαλλε περισσότερο την αμεσότητα στο τραγούδι παρά την ομοιομορφία. Στην Αμερική η πανκ μουσική επηρεάστηκε περισσότερο από το rock n' roll του '50, ενώ στη Βρετανία αναγνωρίζουμε επιδράσεις από το σκα και τη ρέγγε. Και στις δυο περιπτώσεις οι μουσική "προγονοι" έχουν διακριτά κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Το ατημέλητο ντύσιμο και η εμφάνιση των πανκς παρόλο που εξελίχτηκε τελικά σε μόδα, εμφανίζεται καταρχήν ως αντίδραση σε κάθε μόδα και αυτό το χαρακτηριστικό επιβίωσε σε άλλες μεταλλάξεις του πανκ. Τα κολάζ και τα χειρόγραφα ήταν η πανκ εικαστική άποψη.

Τα πολιτικά μηνύματα ξεκινούσαν από την οργή των απόκληρων που εκφραζόταν με βρισιές και εφταναν στον τροτσκισμό των Clash και στις αναφορες στην πολωνική Solidarnost των Angelic Upstarts.

Η πρώτη, ας την ονομάσουμε κλασική, περίοδος του πανκ τελειώνει τυπικά το 1985 με το δίσκο Bedtime for Democrasy, τον τελευταίο των Dead Kennedys. Η πανκ σκηνή της πρώτης περιόδου έχει εξελιχθεί στο new wave και την post-punk, που είναι λιγότερο πολιτικά, πιο εσωτερικά-προσωπικά και πιο "έντεχνα" και πολύπλοκα μουσικά. Στο μεταξύ εμφανίζεται από τις αρχές της δεκαετίας του '80 το hardcore punk που θέλει να διατηρήσει τα αυθεντικά στοιχεία του πανκ όπως την αμεσότητα, την κοινωνική διαμαρτυρία, την καταδίκη καθε εμπορευματοποίησης και μόδας. Τα χάρντκορ συγκροτήματα πολλές φορές αρνούνταν ακόμα και να κυκλοφορήσουν δίσκους και μοίραζαν κασέτες με τα τραγούδια τους.

Στην Αμερική εμφανίζεται ταυτόχρονα σε πολλές πολιτείες με συγκροτήματα όπως οι Minor Threat, oι Circle Jerks, οι Fugazi, οι Bad Brains κ.α ενώ στη Βρετανία εμφανίζονται οι Discharge, καθώς και το "αναρχο-πανκ" κίνημα που έχει αμιγώς πολιτικά χαρακτηριστικά και δεσπόζουν σ' αυτό οι Crass και οι Chumbawamba. Το "αναρχο-πανκ" δεν είναι μουσικό είδος (αν και τα συγκροτήματα έχουν κάποια συγγένεια στο ύφος) αφού συνδυάζει διαφορετικά είδη μουσικής για να στείλει πολιτικά μηνύματα.

Το πανκ, ως κοινωνικό φαινόμενο και νεολαιίστικη κουλτούρα διαμαρτυρίας, σβήνει στις αρχές της δεκαετίας του '90. Η μουσική grunge στην Αμερική με συγκροτήματα όπως οι Nirvana και η brit-pop στην Αγγλία, δημιουργήματα κατα το μεγαλύτερο μέρος των δισκογραφικών εταιριών, κατακτούν σχεδόν σε μια νύχτα το νεανικό κοινό που άλλοτε εκφραζόταν από το πανκ. Οι μουσικές αυτές εμφανίζονται ως συνέχεια του πανκ αλλά αυτό που κάνουν είναι να τυποποιούν κάποια μουσικά και μερικά αισθητικά χαρακτηριστικά τα οποία φάνηκαν εκμεταλλεύσιμα από τους παραγωγούς.

Τα στοιχεία της κοινωνικής διαμαρτυρίας, της καταγγελίας του καταναλωτισμού, της αντι-εμπορευματικής στάσης και η άμεση σχέση μουσικού-ακροατή/θεατή εξαφανίζονται. Αντικαθίστανται από μόδες και ενδυματολογικούς κανόνες που ναι μεν βασίζονται στους πανκς αλλά δεν έχουν το περιεχόμενο των πανκς. Η αιχμηρή κοινωνική διαμαρτυρία αντικαθίσταται από γενικόλογες προτάσεις για το περιβάλλον και τις κοινωνικές σχέσεις εκτός πολιτικού πλαισίου. Στη μουσική, οι Νιρβάνα και το grunge ξεσήκωσαν τους Wipers, ενώ η brit-pop τους Smiths.

Στο grunge και τη brit-pop (και σε άλλα υπο-ειδη που ακολούθησαν) ηγούνται τα μικροαστικά και τα μεσαία κοινωνικά στρώματα, παρά τα εργατικά (ή ακόμα και τα λούμπεν) της κλασικής πανκ. Αυτές είναι οι τάξεις που αγοράζουν δίσκους, ρούχα και πληρώνουν το ακριβό εισιτήριο για τη μεγάλη συναυλιακή αίθουσα. Άλλωστε οι παλιοί πανκς ποτέ δεν υπήρξαν καλοί καταναλωτές. Διένειμαν τους δίσκους μεσω δικών τους εναλλακτικών δικτύων, ντύνονταν όπως να 'ναι και έδιναν συναυλίες σε υπόγεια. Αρνούνταν πεισματικά να πάρουν μέρος στο σύστημα.

Επίσης, τα νέα μουσικά είδη των 90's παρουσίαζαν (προπαγάνδιζαν) την εικόνα του νέου "μετα-κομμουνιστικού" κόσμου με την μεγάλη μεσαία τάξη, την οικονομική ευρωστία, όπου δεν υπάρχει χώρος (και λόγος) για την "παλιομοδίτικη" κοινωνική διαμαρτυρία του πανκ. Το βασικό χαρακτηριστικό της "νέας" πανκ είναι ότι δεν είναι πολιτικοποιημένη. Είναι η νίκη της καταναλωτικής κοινωνίας της αφθονίας μέσω του τέλους της ταξικής πάλης. Το πανκ έγινε γραφικό και κάπου εκεί ήρθε το τέλος του. Πραγματικά, οι δισκογραφικές εταιρίες επένδυσαν πολλά χρήματα στη νέα μουσική και έβγαλαν ακόμα περισσότερα.

Οι Ramones στο CGBG

Στη στροφή των πρώτων χρόνων του '90 έχει τη ρίζα της η ανιστόρητη δήλωση των Sister City και του Adam Linder για την πανκ μουσική χωρίς την πανκ κουλτούρα. Εντελώς λανθασμένη δήλωση αφού το πανκ ποτέ δεν είχε μουσική ομοιομορφία. Η μουσική των νεαρών Sister City μοιάζει με αυτή των νεανικών γκρουπ στους τηλεοπτικούς διαγωνισμούς.

Εδω θα βρειτε τον καινουργιο και τους παλιότερους δίσκους http://sistercity.bandcamp.com/

Επίσης, ενδιαφέρον έχει η δήλωση πως είναι DIY συγκρότημα αφου ηχογραφούν μόνοι τους τους δίσκους χωρίς τη μεσολάβηση δισκογραφικής εταιρίας (όπως και η μεγάλη πλειοψηφία των σημερινών συγκροτημάτων που βάζουν τα τραγούδια τους στο ιντερνετ) και γι' αυτό "χρειάζονται την υποστήριξη των ακροατών". Φυσικά η Do It Yourself  τακτική και στάση των πανκ συγκροτημάτων (ιδιαίτερα των hardcore) ήταν συνειδητή επιλογή για να μην συμμετέχουν στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Αυτοχρηματοδοτούσαν τις ηχογραφήσεις και τις κυκλοφορίες, σχεδίαζαν μόνοι τους τα εξώφυλλα, διακινούσαν οι ίδιοι τους δίσκους μέσω προσωπικών εταιριών χωρίς ή με ελάχιστο κέρδος κτλ. Σήμερα τα συγκροτήματα αναγκάζονται σ' αυτές τις τακτικές. Σπάνια τις επιδιώκουν από άποψη.

Όλα αυτά τα "ατοπήματα" ενός νεανικού γκρουπ μπορεί να είναι απλώς επιπολαιότητες αλλά στο βάθος δείχνουν το τέλος του φαινομένου του πανκ.

του Μάκη Μακελάρη