Η άποψη του Τρότσκι για την τέχνη εξηγεί τη λατρεία για την παρακμή πολλών καλλιτεχνικών ρευμάτων της δεκαετίας του '80 όπως τις πιο σκοτεινές διαδρομές του new wave. Ο άνθρωπος, λέει, εκφράζει στην τέχνη την απαίτηση της αρμονίας και της πληρότητας της ύπαρξης –δηλαδή τα πιο πολύτιμα αγαθά τα οποία του στερεί η ταξική κοινωνία. Να γιατί κάθε αυθεντικό έργο τέχνης φέρνει πάντα μέσα του μια διαμαρτυρία εναντίον της πραγματικότητας, διαμαρτυρία συνειδητή ή ασυνείδητη, ενεργητική ή παθητική, αισιόδοξη ή απαισιόδοξη. Κάθε νέο καλλιτεχνικό ρεύμα αρχίζει με την ανταρσία.

Δεν είναι τυχαίο που συγκροτήματα και οπαδοί του coldwave, darkwave, goth, death rock έβρισκαν τους προπατορες τους στον Ρομαντισμό, στον Ντε Σαντ, στους καταραμένους ποιητές, στον Μπωντλαίρ, τον Ρεμπώ, τον Λωτρεαμόν, παρά στα μουσικά πρότυπα του ροκ και του πανκ. Δηλαδή περισσότερο στη λογοτεχνία του 19ου αιώνα παρα στη μεταπολεμική ποπ μουσική.

Οι Joy Division και οι Bauhaus ήταν αυτοί που άνοιξαν το δρόμο στην απαισιοδοξία. Πολύ γρήγορα βρήκαν έδαφος να εκφραστούν το μακάβριο, το γκροτέσκο, το καφκικό, τα πιο αλλόκοτα της παραφιλολογίας,  η νεκροφιλία, ο συμπλεγματικός ερωτισμός ή όπως λέει η Carol Siegel "η σεξουαλική επανάσταση την εποχή του AIDS" και γεινικά όλα τα σημάδια της παρακμής του δυτικού πολιτισμού. Η πλατφόρμα ήταν μια μουσική που συνδύαζε σχεδόν ειρωνικά το παλιό με το νέο, δηλαδή τη σύγχρονη τεχνολογία των συνθεσάιζερ με αρχαϊκές δομές τραγουδιών χωρίς ρεφραίν, συχνά και χωρίς ομοιοκαταληξία. Επίσης δεν είναι τυχαίο που οι πιο μεγάλες και ενδιαφέρουσες underground σκηνές αναπτύχθηκαν στην "παλαιά Ευρώπη". Στη Γαλλία ονομάστηκε coldwave, στη Γερμανία neue deutche welle.

Υπάρχει ποικιλία στην επιλογή των μυστικών συμβόλων: οι Opera Multi Steel φαίνεται να εμπνέονται από τις μυστικιστικές μορφές της Αντιμεταρρύθμισης. Οι Γερμανοί Das Kabinette εμπνέονται από το γερμανικό εξπρεσιονιστικό κινηματογράφο του μεσοπολέμου.

Οι Norma Loy και ακόμα πιο πολύ οι Ελβετίδες Vylies ξεχειλίζουν από ρομαντισμό, φαντάσματα και στοιχειωμένα δωμάτια.

Οι Dead can dance σταθερά προσηλωμένοι στον μεσαίωνα και στον μυστικισμό της πρώιμης Αναγέννησης. Τα καταθλιπτικά συναισθήματα του Martin Dupont, η μελαγχολία των Asylum Party και ο ακατέργαστος ερωτισμός των Xmal Deutschland και άλλα πολλά και φοβερά συγκροτήματα, σαν τους Clan of Xymox, τους ερμαφρόδιτους Flesh for Lulu κτλ.

Το neofolk είναι η εξέλιξη του darkwave. Τα φασιστικά σύμβολα που χρησιμοποιεί μπορούν να ερμηνευτούν σαν έκφραση της έσχατης παρακμής του πολιτισμού ή σαν βλασφημία. Οι Joy Division ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν τέτοια σύμβολα χωρίς να έχουν φυσικά καμμία σχέση με νεοφασιστικές ομάδες ή ιδέες. Ο σκοπός τους ήταν να υπογραμμίσουν την προχωρημένη σήψη του βιομηχανικού κόσμου. Για τους Σλοβένους Laibach το νεοφασιστικό ίματζ είχε αποκλειστικό σκοπό να προκαλέσει αμηχανία και σοκ στο καθεστώς της Γιουγκοσλαβίας. Το neofolk κατηγορείται για νεοφασιστικό, καθώς αναπαράγει ιδέες τυπικές ακροδεξιές όπως "ο τρίτος δρόμος της Ευρώπης" και θέματα προσφιλή στους νεοναζί όπως ο κέλτικος παγανισμός. Όμως στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ένα ακραίο ίματζ που συμβολίζει το τέλος του ανθρωπισμού. Ο νεοναζισμός είναι ο πάτος της ηθικής. Εξάλλου ο Douglas Pearce που ηγείται του σχήματος Death in June, ενός από τα πρώτα και πιο "κλασικά" neofolk σχήματα και αυτό που συγκεντρώνει τις περισσότερες κατηγορίες για φασισμό, δηλώνει ανοιχτά ομοφυλόφιλος. Για τους Death in June ο νεοναζισμός είναι ένας δρόμος προς τη σεξουαλική διαστροφή.

Έχουμε ακόμη δυο λόγους: Η ατμόσφαιρα της μουσικής είναι σκοτεινή και απαισιόδοξη παρά "ηρωική" και "με πυγμή" (με λίγες εξαιρέσεις όπως οι Rome) όπως θα την ήθελε ο ιδεολογικός φασισμός. Επίσης όλα αυτά τα συγκροτήματα επιδεικνύουν μια καλόγουστη αισθητική και κάποιος που διαθέτει καλό γούστο δύσκολα είναι ρατσιστής ή σωβινιστής.
Όσο για το κοινό τους, η λαϊκή βάση των νεοφασιστικών οργανώσεων προτιμά τραγούδια με τα συνθήματα τους στα ρεφραίν. Τα neofolk συγκροτήματα, ως υπερόπτες και ελιτιστές, ποτέ δεν ασχολούνται με την τρέχουσα πολιτική. Στην πραγματικότητα το υπαινισσόμενο νεοφασιστικό προφίλ είναι μια "διαμαρτυρία εναντίον της πραγματικότητας" σε έναν κόσμο που οι ηθικές αξίες έχουν εκπέσει.

" (...) η νέα γενιά νεοφασιστών, για τους οποίους ο ναζισμός και ο φασισμός δεν αντιπροσώπευαν
το ίδιο πράγμα που αντιπροσώπευαν για τους μεγαλύτερούς τους. Είχαν μια γνώση εικονογραφική και προερχόμενη
από τα βιβλία, ήδη αρκετά εξωραϊσμένη από τους «αναθεωρητές» ιστορικούς. Επηρεασμένοι συχνά από μια λογοτεχνία
που εξήρε έμμεσα τα κατορθώματα των SS, συγκρατούσαν προπαντός από την τρελή χιτλερική περιπέτεια τη
σκηνοθεσία των μεγάλων ναζιστικών παρελάσεων και τον κρανοφόρο ρομαντισμό της αντιμπολσεβίκικης σταυροφορίας.
Επιθυμώντας, όπως όλοι οι νέοι, να διαφοροποιηθούν από τις προηγούμενες γενιές και να κάνουν τους μπουρζουάδες να τρέμουν,
χρησιμοποιούσαν ως όργανα αυτής της προκλητικής πλειοδοσίας τον επιδεικτικό θαυμασμό τους για το Τρίτο Ράιχ
και την ηρωοποίηση των συμβόλων του." Pierre Milza, Οι μελανοχίτωνες της Ευρώπης

Και ο Τρότσκι για τους Φουτουριστές:

"Κείνοι από τους ερευνητές που, για να ορίσουν την κοινωνική φύση του
φουτουρισμού στα πρώτα του βήματα, αποδίνουν αποφασιστική σημασία στις βίαιες
διαμαρτυρίες εναντίον της αστικής ζωής και τέχνης, έχουν απλούστατα ανεπαρκή
γνώση της ιστορίας των λογοτεχνικών τάσεων. Οι ρομαντικοί, Γάλλοι είτε Γερμανοί,
μιλούσαν πάντα με τρόπο προσβλητικό για την αστική ηθική και τη ρουτίνα. Πέρα
απ’ αυτό, είχαν μακριά μαλλιά, καμάρωναν για την κιτρινιάρικη όψη τους και ο
Θεόφιλος Γκωτιέ, για να καταντροπιάσει τη μπουρζουαζία, φορούσε ένα
εντυπωσιακό κόκκινο γιλέκο. Η κίτρινη μπλούζα των φουτουριστών είναι το δίχως
άλλο μικρανήψι του ρομαντικού γιλέκου που προκάλεσε τόση φρίκη στους
μπαμπάδες και τις μαμάδες. Είναι γνωστό ότι κανένας κατακλυσμός δεν ακολούθησε
κείνες τις διαμαρτυρίες, τα μακριά μαλλιά και το κόκκινο γιλέκο του ρομαντισμού. Η
αστική κοινή γνώμη υιοθέτησε με το αζημίωτο κείνους τους τζέντλεμεν και τους
αγιοποίησε στα σχολικά εγχειρίδια."

Το παρακμιακό new wave συνέχισε να εξελίσσεται. Νεότερα είδη είναι το goth και το emo. Για την Donna Gaines οι νεανικές μουσικές κουλτούρες δεν είναι παρα θρησκείες που ξορκίζουν το φόβο της ενηλικίωσης. Κι αν η ενηλικίωση δεν ειναι δα και το τέλος του κόσμου, για τα συγκεκριμένα μουσικά είδη η ενηλικίωση ταυτίζεται με το θάνατο.

του Μάκη Μακελάρη