Αφιέρωμα - συνέντευξη στον Μάρκο Λεζέ
"Ρε πολυ βρωμα η δουλεια σου λεω!"

"Μου αρέσουν πολύ οι παλιές ταινίες. Μπορείς να δεις πως ήταν ο κόσμος 100 χρόνια πριν. Ξέρεις, τα ρούχα, τα τηλέφωνα,τα τραίνα, ο τρόπος που καπνίζαν οι άνθρωποι, οι μικρές λεπτομέρειες της ζωής", λέει η ηρωίδα στην καινούργια ταινία του Τζάρμους, που θα μπορούσε να είναι η αυτοβιογραφία του κινηματογράφου. Ένα όριο για να χωρίσουμε το παλιό από το νέο ελληνικό σινεμα είναι το τέλος της δικτατορίας. Η κοινωνία, η πολιτική, η οικονομία, οι συνθήκες, άλλαξαν με τη μεταπολίτευση και κατά συνέπεια άλλαξαν και οι ταινίες.

Πράγματι, βλέποντας τον "παλιό καλο" ελληνικό κινηματογράφο -και βασικά τις παραγωγές της Φινος Φιλμς- έχουμε την αίσθηση ότι αφηγούνται γεγονότα που συνέβησαν σε άλλη χώρα. Φυσικά, η Ελλάδα δεν άλλαξε τόσο πολύ με λίγα χρόνια, άλλαξε όμως το σινεμά, κρίνοντας ντεμοντέ την α λα Φεϋντώ ατμόσφαιρα. Διαφορετικές εποχές, διαφορετικοί ήρωες. Στο "παλιό" σινεμά ήταν δημοφιλής ο χαρακτήρας του επαρχιώτη που φτάνει στην πρωτεύουσα για βιοπορισμό. Αφού μπλέξει σε καταστάσεις και φάει μερικά "χαστούκια", τότε θα καταφέρει να "πιάσει την καλή" και να επιβιώσει στην πόλη.(*) Επίσης είναι δημοφιλείς διαφορες παραλλαγές της Σταχτοπούτας, με φτωχά κορίτσια και πλούσιους νέους ή το ανάποδο. Στο "νέο" σινεμά επικρατούν άλλα θέματα. Οι πιο λαϊκές ταινίες, όταν είναι μελό, ρέπουν προς τον κιτρινισμό, όταν είναι πολιτικές σάτιρες προς τον λαϊκισμό, οι δε "σοβαρές" ταινίες προς την ασάφεια. Παράλληλα αναπτύσσεται ένα σινεφίλ ρεύμα με ταινίες που αργότερα ονομάσαμε καλτ.

Όπως στον "παλιό" κινηματογράφο αγαπημένος ήρωας είναι ο επαρχιώτης, στο "νέο" εμφανίζεται ο τύπος του "μικρού". Ο "μικρός", ο "αδύνατος", είναι ο χαρακτήρας που "την πατά". Μπορεί να είναι μικροκακοποιός, γκαφατζής μαφιόζος, ευκαιριακός απατεωνίσκος, ή μπορεί να είναι κάποιος καθόλα έντιμος, συνήθως υπάλληλος-γραφιάς, ο οποίος επίσης θα ξεγελαστεί. Ο αγαπημένος ήρωας του "νέου" σινεμά είναι ένας αφελής, άκακος, είναι ο τύπος του "looser". Είναι αυτός που θα πατήσει την μπανανόφλουδα. Θα μπορούσε να είναι ο επαρχιώτης του "παλιού" σινεμά που, αφού του δόθηκε η ευκαιρία να μείνει στην πόλη, προσπαθεί να φανεί αντάξιος αυτής. Η ανακούφιση του κοινού - το χαπι εντ- είναι όταν τον ευνοεί η τύχη ή όταν γλιτώνει την τιμωρία.
Ο Μάρκος Λεζές, με το φυζίκ του παρ' ολίγον γόη και με μια έμφυτη απλότητα, έρχεται πάνω στην ανάπτυξη του νέου μοτίβου. Πρωτοεμφανίζεται στο σινεμά στην ταινία "Από που πάνε για τη χαβούζα" με το Θ. Βέγγο. Ακολουθούν οι ταινίες "Τζακ ο καβαλάρης", "Καθένας με την τρέλα του", "Αλλαγή και το λουρί της μάνας", "Δώστε την τσόντα στο λαό", "Λαλάκης ο εισαγόμενος"- και άλλες μέχρι την έκρηξη της βιντεοταινίας. Τότε θα πρωταγωνιστήσει, την ίδια χρονιά μάλιστα, το 1986, σε δυο βιντεοταινίες πολύ χαρακτηριστικές του είδους: ο "Εμμανουέλος" και ο "Ανέραστος". Στα προβλήματα του τύπου που περιγράψαμε παραπάνω προστέθηκε ένα ακόμη, το σεξουαλικό. Και οι δυο ρόλοι του Λεζέ -που τους υποστηρίζει άνετα- δείχνουν την πεζότητα των πραγμάτων όταν γίνουν ελληνικά. Με κάποια αναλογία, θυμίζει τον Alvaro Vitali  (τον "Μπομπο" της ιταλικης κωμωδίας") και τις ερωτικές του περιπέτειες.

Τη επόμενη χρονιά θα υποδυθεί τον Τούφα, τον ρόλο του θα τον απογειώσει στην ευφυέστατη ταινία "The... Κόπανοι". Μια παρωδία των ταινιών ριφιφί του Γιώργου Κωνσταντίνου που αγαπήθηκε πολύ από το κοινό και σκιαγραφεί την αποτυχία του νεοέλληνα στα "μεγάλα" σχέδια. Μια συμμορία μικροκλεφτών που οργανώνουν το σχέδιο να ληστέψουν μια τράπεζα. Η ληστεία φυσικά καταλήγει σε φιάσκο. Ο Λεζές ενσαρκώνει τον Τούφα, δάσκαλο του καράτε με μαυρη ζώνη των δύο νταν, που παρόλες τις επιφυλάξεις του δέχεται να συμμετέχει στη ληστεία. Σε κάθε ευκαιρία προσπαθεί να δείξει τις επιδόσεις του στο καράτε.

Ακολουθούν μερικές βιντεοταινίες της σειράς μέχρι τον "Λεζεντάνο". Λίγο παρωχημένη παρωδία των γκανγκστερικών ταινιών, λίγο επιθεωρητής Κάλαχαν, τη ταινία "Λεζεντάνο ο Μπάτσος" του Γιώργου Μυλωνά προσπάθησε φτιάξει έναν ήρωα που συνεχίστηκε με τον "Λεζεντάνο πιλότο της συμφοράς" και τον "Λεζεντάνο εκδικητή", επίσης του ίδιου σκηνοθέτη. Δυστυχώς ο Λεζεντάνο έπεσε στο τέλος της κυριαρχίας της βιντεοκασέτας  και γενικότερα σε μια αμφίβολη περίοδο για το ελληνικό σινεμά και έτσι δεν αναπτύχθηκε κατάλληλα. Στις σειρές του Λεζεντάνο, μαζί με τον Μάρκο Λεζέ, έπαιξε και ο ιδανικός Ζανινο.
Η τελευταία εμφάνιση του Λεζέ στον κινηματογράφο ήταν το 2004 στο "Όνειρο του Σκύλου"
Παράλληλα, ο Μάρκος Λεζές έκανε λαμπρή καριέρα στο θέατρο, κυρίως στην επιθεώρηση. Επίσης εμφανίστηκε σε τηλεοπτικά σήριαλ.

Φέτος εμφανίζεται στο Θεατρο ΕΛΥΖΕ στα Ιλίσια, στο έργο "Μπορει να συμβει και σε σενα" και στην παιδικη σκηνή του ίδιου θεάτρου.

Ο κ. Λεζές δέχτηκε να μας απαντήσει σε μερικές ερωτήσεις.

ARTU: Σημερα βλέπουμε "κωμικους" ηθοποιους να κάνουν καραγκιοζλίκια, να κάνουν τούμπες, ακόμη και να εξευτελίζονται για να κάνουν το κοινό να γελάσει. Αντίθετα εσεις πάντα είχατε μια απλότητα στο ύφος.
Ποιο ειναι το μυστικο για να κάνεις τον κόσμο να γελάσει;

Μ.Λ.: Ονειρο μου από μικρος ηταν να γινω ηθοποιος και Σταρ. Τωρα οι Σταρ θελουν να γινουν ηθοποιοι. Καλυτερα να προκαλεις το γελιο παρα τον περιγελο. Αυτα κανουν οι καινουργιοι που δεν εχουν καμμια παιδεια στο επαγγελμα.

ARTU: Σας συνηθίσαμε σε ρόλους μικροαπατεώνα, μικρομαφιόζου, του κατεργάρη κτλ
Πως προσεγγίζατε αυτόν τον τύπο ανθρώπου;

Μ.Λ.: Ο ηθοποιος κανει τα παντα αν μπορει. Και εγω κανω τεχνη. Και στην τεχνη δεν παρουσιαζεις ωραια πραγματα,αλλα ωραια τα πραγματα.

ARTU: Ποιος είναι τελικά ο Μάρκος Λεζές; Θα ήθελε να είναι κάποιος άλλος;

Μ.Λ.: Ο Μαρκος είναι αυτος που αισθανεσαι εστω και από μακρυα και βλεπεις  από κοντα. Ενα μεγαλο παιδι. Ισως και κακομαθημενο.

ARTU: Χρησιμοποιείτε το διαδίκτυο, έχετε κάνει μια μεγάλη "παρέα" φίλων, θαυμαστών κτλ και τους καλημερίζετε με ένα ανέκδοτο ή ένα αποφθεγμα (Και αυτό ακόμα με μια θαυμαστή απλότητα!)
Νομίζετε ότι το ιντερνετ θα αντικαταστήσει στο μέλλον τα παλιότερα γνωστά μας μέσα;

Μ.Λ.: Ναι παιζω με το Ιντερνετ και γραφω στους καλους μου φιλους και ανεκδοτακια αλλα και πολλα νοηματα για να ξυπνησουν μερικοι μερικοι… Αλλωστε αντικαταστησε πολλα παλια μας μεσα... Αυτά και σε ευχαριστω!

ARTU: Κι εμείς σας ευχαριστούμε!

(*) Από τον κανόνα ξεφεύγει ο "Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης" με τον Θ. Βέγγο. Ο ήρωας επιστρέφει στο χωριό του!

.